ParaNotu Dosyası
Gram Altın Nasıl Hesaplanır?
Ons altından gram altına geçiş, milyem ve ayar farkı, çeyrek ve tam altının gram karşılıkları. Kuyumcudaki fiyatın neden ekrandaki fiyattan yüksek olduğunu adım adım hesaplayarak gösteriyoruz.
Gram altın hesabı üç ayrı bilgiyi bir araya getirir: ağırlık, saflık ve fiyat. Bu üçünden biri atlandığında sonuç hep yanlış çıkar — kuyumcudan aldığın fiyatın ekranda gördüğünden yüksek olmasının sebebi de genellikle budur.
Bu yazıda ons–gram dönüşümünü, milyem ve ayar hesabını, standart altın türlerinin gram karşılıklarını ve fiyata eklenen kalemleri sırayla ele alıyoruz.
1. Ons altını grama çevirme#
Uluslararası piyasada altın troy ons birimiyle işlem görür.
1 troy ons = 31,1034768 gram
Troy ons ile mutfakta kullanılan ons aynı şey değildir. Mutfak onsu yaklaşık 28,35 gramdır. Değerli metallerde her zaman troy ons kullanılır; ikisini karıştırmak %10'a yakın hata üretir.
Bir gram saf altının dolar karşılığını bulmak için:
Gram fiyatı (USD) = Ons fiyatı (USD) ÷ 31,1034768
Türk lirası karşılığı için buna kur eklenir:
Gram fiyatı (₺) = (Ons fiyatı ÷ 31,1034768) × Dolar kuru
Bu formül, altın fiyatının neden iki ayrı değişkene bağlı olduğunu da açıklar: ons fiyatı ve dolar kuru. İkisinden biri hareket ettiğinde gram altın fiyatı değişir; bazen biri yükselirken diğeri düştüğü için etkiler birbirini sönümler. Bu ilişkiyi gram altını etkileyen faktörler yazısında ayrıntılı ele aldık.
2. Milyem ve ayar: saflık hesabı#
Bir altın ürünün tamamı saf altın değildir. Dayanıklılık için başka metallerle alaşım yapılır. Saflık iki şekilde ifade edilir:
| Ayar | Milyem | Saf altın oranı | Yaygın kullanım |
|---|---|---|---|
| 24 ayar | 995–999 | ~%99,5 ve üzeri | Külçe, gram altın |
| 22 ayar | 916 | %91,6 | Cumhuriyet altınları, bilezik |
| 18 ayar | 750 | %75,0 | Takı |
| 14 ayar | 585 | %58,5 | Takı |
Saf altın karşılığı şöyle bulunur:
Saf altın (gram) = Ürün ağırlığı × (Milyem ÷ 1000)
10 gramlık 22 ayar bir bilezikte:
10 × (916 ÷ 1000) = 9,16 gram saf altın
Kalan 0,84 gram alaşım metalidir ve altın fiyatı üzerinden değerlenmez.
3. Standart altın türlerinin gram karşılığı#
Yeni tarihli Cumhuriyet altınlarının ağırlıkları şöyledir:
| Tür | Ağırlık | Milyem | Saf altın |
|---|---|---|---|
| Çeyrek | 1,75 g | 916 | ~1,60 g |
| Yarım | 3,50 g | 916 | ~3,21 g |
| Tam | 7,00 g | 916 | ~6,41 g |
| Ata (Cumhuriyet) | 7,216 g | 916 | ~6,61 g |
Eski tarihli altınların ağırlığı ve saflığı farklı olabilir. Elindeki ürünün gerçek ağırlığını ve ayarını kuyumcuda tartarak teyit ettirmek, tabloya güvenmekten daha doğrudur.
4. Baştan sona bir örnek#
Elimizde 10 gram 22 ayar bilezik olduğunu varsayalım. Ons fiyatını ve kuru örnek değerlerle alıyoruz:
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Saf altın miktarı: 10 × 0,916 | 9,16 g |
| 2 | Gram saf altın (USD): ons ÷ 31,1034768 | ons fiyatına bağlı |
| 3 | Gram saf altın (₺): adım 2 × kur | kura bağlı |
| 4 | Ham değer: 9,16 × adım 3 | ürünün altın değeri |
| 5 | Eksi: makas ve işçilik payı | eline geçen tutar |
Dördüncü adıma kadar hesap matematikseldir ve herkes için aynıdır. Beşinci adım fiyatın değişken kısmıdır ve kuyumcudan kuyumcuya farklılık gösterir.
5. Fiyatı büyüten iki kalem: işçilik ve makas#
Ekrandaki fiyatla kuyumcudaki fiyat arasındaki farkın tamamı iki kalemden gelir:
- İşçilik — ürünün işlenmesinin bedeli. Takıda yüksek, külçe ve gram altında düşüktür. Sattığında bu bedelin tamamını geri alamazsın.
- Makas — alış ve satış fiyatı arasındaki fark. Aynı anda alıp satsan bile aradaki kadar zarar edersin.
Bu ikisi, kısa vadede altın alıp satmayı maliyetli kılar. Aynı gün al-sat işleminde altın fiyatı hiç değişmese bile zararla çıkılır.
Bu yazı hesaplama yöntemini anlatır; alım satım tavsiyesi içermez. Güncel ons fiyatı, kur ve işçilik oranları sürekli değiştiği için yazıda sabit fiyat verilmemiştir — hesabı kendi işlem anındaki değerlerle yapmalısın.
Özet#
- 1 troy ons = 31,1034768 gram. Mutfak onsuyla karıştırma.
- Gram saf altın fiyatı = ons fiyatı ÷ 31,1034768 × dolar kuru. Yani fiyat iki değişkene bağlıdır.
- Milyem, ürünün binde kaçının altın olduğunu söyler. 916 milyem = 22 ayar.
- Saf altın = ağırlık × (milyem ÷ 1000).
- Çeyrek 1,75 g, yarım 3,50 g, tam 7,00 g — hepsi 916 milyem.
- Ekran fiyatı ile kuyumcu fiyatı arasındaki farkı işçilik ve makas açıklar.
Sıkça sorulan sorular
Bir ons altın kaç gramdır?
Değerli metallerde kullanılan troy ons 31,1034768 grama eşittir. Mutfakta kullanılan ons ile karıştırılmamalıdır; onun karşılığı yaklaşık 28,35 gramdır.
Çeyrek altın kaç gramdır?
Yeni tarihli Cumhuriyet çeyrek altını 1,75 gram ağırlığındadır ve 916 milyem saflıktadır. İçindeki saf altın miktarı yaklaşık 1,60 gramdır. Eski tarihli çeyreklerin ağırlığı farklı olabilir.
Milyem ne demek?
Milyem, bir altının binde kaçının saf altın olduğunu gösterir. 916 milyem, ürünün binde 916'sının saf altın olduğu anlamına gelir ve bu 22 ayara karşılık gelir. 24 ayar saf altın 995 ile 999 milyem arasındadır.
Kuyumcudaki fiyat neden ekrandaki gram altın fiyatından yüksek?
Ekranda görünen fiyat genellikle saf altının borsa fiyatıdır. Kuyumcu fiyatına işçilik, kâr marjı ve alış ile satış arasındaki makas eklenir. Bu yüzden aldığın fiyat ile aynı anda satabileceğin fiyat birbirinden farklıdır.
Bunları da okuyabilirsin
- AltınGram Altını Etkileyen FaktörlerGram altın fiyatı iki değişkenin çarpımıdır: ons altın ve dolar kuru. Bu ikisini neyin hareket ettirdiğini, ons düşerken gram altının neden yükselebildiğini örneklerle anlatıyoruz.
- DövizDolar Kurunu Etkileyen FaktörlerDolar/TL kurunu hareket ettiren yurt içi ve küresel etkenler: faiz farkı, enflasyon, cari denge, rezervler ve Fed politikası. Kur tahmini yerine mekanizmayı anlatıyoruz.
Altın dosyaları
- Altın Nedir, Neden Değerli Kabul Edilir?Altının değeri nereden geliyor? Fiziksel özelliklerinden para tarihindeki rolüne, merkez bankası rezervlerinden Türkiye'deki geleneksel yerine kadar altının neden binlerce yıldır değer saklama aracı sayıldığını anlatıyoruz.
- Fiziki Altın mı, Altın Fonu mu?Aynı varlığa iki farklı yoldan sahip olunur ve ikisinin maliyeti, riski ve pratiği farklıdır. İşçilik ve makas payından saklama sorununa, fon giderinden likiditeye kadar iki yolu kalem kalem karşılaştırıyoruz.
- Gümüş Yatırımı Nedir, Altından Farkı Ne?Gümüş hem değerli maden hem sanayi hammaddesidir ve bu ikili kimlik fiyatını altından farklı davrandırır. Sanayi talebinin etkisini, gümüşün neden daha oynak olduğunu ve altın-gümüş oranının ne anlattığını anlatıyoruz.
- Gram Altını Etkileyen FaktörlerGram altın fiyatı iki değişkenin çarpımıdır: ons altın ve dolar kuru. Bu ikisini neyin hareket ettirdiğini, ons düşerken gram altının neden yükselebildiğini örneklerle anlatıyoruz.