ParaNotu Dosyası
Temettü Nedir, Nasıl Kazanılır?
Temettü, şirketin kârından ortaklara dağıttığı paydır. Dağıtımın neden zorunlu olmadığını, temettü veriminin nasıl hesaplandığını ve yüksek temettü oranının her zaman iyi sinyal olmadığını anlatıyoruz.
Temettü, bir şirketin kazandığı kârdan ortaklarına dağıttığı paydır. Türkçede kâr payı da denir.
Mantığı basittir: şirketin ortağısın, şirket kâr etti, kârın bir kısmı sana düşüyor. Hisse senedi sahipliğinin iki kazanç yolundan biri budur — diğeri hissenin değer kazanmasıdır.
Dağıtım zorunlu değil#
En sık yanılgı budur. Şirket kâr etse bile dağıtmak zorunda değildir.
Kârla üç şey yapılabilir:
| Seçenek | Ne demek |
|---|---|
| Dağıtmak | Ortaklara temettü ödenir |
| Bünyede tutmak | Büyüme, yatırım veya borç kapatma için kullanılır |
| Karma | Bir kısmı dağıtılır, kalanı tutulur |
Karar genel kurulda alınır. Büyüme evresindeki şirketler genellikle kârı bünyede tutmayı tercih eder; olgun şirketler daha düzenli dağıtım yapma eğilimindedir.
Temettü dağıtmayan bir şirket "kötü" değildir. Kârı bünyede tutup başarılı biçimde büyüten bir şirket, ortağına temettü yerine hisse değerinde artış olarak getiri sağlayabilir. İkisi farklı yollardır, biri diğerinden mutlak olarak üstün değildir.
Temettü verimi#
Temettünün büyüklüğünü tek başına tutar olarak değerlendirmek yanıltıcıdır. Kullanılan ölçü temettü verimidir:
Temettü verimi = (Hisse başına temettü ÷ Hisse fiyatı) × 100
Bu oran, ödediğin fiyata karşılık ne kadar nakit getiri aldığını gösterir.
Yüksek verim her zaman iyi sinyal değil#
Formüle dikkatli bak: verim bir orandır ve paydası hisse fiyatıdır.
Bu şu anlama gelir: hisse fiyatı düştüğünde, temettü hiç değişmese bile verim yükselir.
Yani yüksek bir temettü verimi iki farklı şeyin işareti olabilir:
- Şirket gerçekten güçlü bir nakit dağıtımı yapıyor, veya
- Hisse fiyatı düşmüş ve piyasa şirketle ilgili bir sorun görüyor
Yüksek verimin ikinci bir riski daha vardır: sürdürülebilirlik. Kârının üzerinde dağıtım yapan bir şirket bunu her yıl sürdüremez. Bu yıl yüksek görünen verim, ertesi yıl dağıtım kesildiğinde ortadan kalkar.
Bu yüzden verim tek başına değil, şirketin kâr üretme kapasitesiyle birlikte değerlendirilir.
Dağıtım süreci ve tarihler#
Temettü sürecinde birkaç tarih önemlidir:
- Genel kurul kararı — dağıtımın yapılıp yapılmayacağı ve tutarı belirlenir
- Hak kullanım tarihi — bu tarihte hisseye sahip olanlar temettüye hak kazanır
- Ödeme tarihi — tutarın hesaplara geçtiği gün
Hak kullanım tarihinde hisse fiyatı genellikle dağıtılan temettü kadar düşer. Sebebi basittir: nakit şirketten çıkıp ortaklara gitmiştir, dolayısıyla şirketin değeri o kadar azalmıştır. Temettü "bedava para" değildir — değerin bir kısmının nakde dönüşmesidir.
Vergi#
Temettü gelirleri vergilendirmeye tabidir ve uygulama mevzuata göre değişir. Genel çerçeveyi vergi nedir yazısında ele aldık; kendi durumun için güncel mevzuata veya bir mali müşavire başvurmalısın.
Bu yazı temettünün nasıl çalıştığını anlatır; hisse önerisi veya yatırım tavsiyesi içermez. Temettü ödeneceği garanti edilemez ve hisse senedi yatırımı anapara kaybı riski taşır.
Özet#
- Temettü, şirketin kârından ortaklara dağıttığı paydır.
- Dağıtım zorunlu değildir; karar genel kurulda alınır.
- Ölçü temettü verimidir: temettü ÷ fiyat.
- Fiyat düşünce verim yükselir — yüksek verim sorun işareti olabilir.
- Sürdürülemez dağıtım ertesi yıl kesilebilir.
- Hak kullanım gününde fiyat genellikle temettü kadar düşer; bedava para değildir.
Sıkça sorulan sorular
Temettü nedir?
Temettü, bir şirketin elde ettiği kârdan ortaklarına dağıttığı paydır. Kâr payı olarak da anılır ve pay sahibinin elindeki hisse oranına göre ödenir.
Her şirket temettü dağıtır mı?
Hayır. Dağıtım zorunlu değildir. Şirket kârı büyümek, borç kapatmak veya yatırım yapmak için bünyesinde tutmayı seçebilir. Dağıtım kararı genel kurulda alınır.
Temettü verimi nasıl hesaplanır?
Temettü verimi, hisse başına dağıtılan temettü tutarının hissenin fiyatına bölünmesiyle bulunur ve yüzde olarak ifade edilir. Aynı temettü tutarında hisse fiyatı düştüğünde verim yükselir.
Yüksek temettü verimi her zaman iyi midir?
Hayır. Verim, fiyatın düşmesi nedeniyle de yükselebilir; bu durumda yüksek oran şirketle ilgili bir sorunun işareti olabilir. Ayrıca sürdürülemez bir dağıtım, ertesi yıl kesilebilir.
Bunları da okuyabilirsin
- BorsaHisse Senedi Nedir?Hisse senedi, bir şirketin ortaklık payıdır. Ortak olmanın hangi hakları getirdiğini, fiyatın neye göre oluştuğunu, temettünün nasıl işlediğini ve hissenin neden anapara garantisi taşımadığını anlatıyoruz.
- BorsaBorsa Nedir, Nasıl Çalışır?Borsa, şirketlerin ortaklık paylarının alınıp satıldığı düzenlenmiş bir pazardır. Bir hisse alındığında gerçekte ne satın alındığını, fiyatın nasıl oluştuğunu, endeksin ne anlattığını ve borsanın neden kısa vadeli bir kazanç aracı olmadığını anlatıyoruz.
Yatırım dosyaları
- Yatırım Nedir, Nasıl Başlanır?Yatırım, bugünkü parayı gelecekte daha fazlasına dönüştürme çabasıdır — ve her zaman risk taşır. Yatırım ile tasarrufun farkını, başlamadan önce tamamlanması gereken adımları ve araç seçmeden önce sorulması gereken üç soruyu anlatıyoruz.
- Risk ve Getiri İlişkisi Nedir?Finansın en temel kuralı: yüksek getiri beklentisi yüksek riskle gelir. Risk türlerini, getirinin neden garanti edilemeyeceğini ve risk toleransını belirlerken sorulması gereken soruları anlatıyoruz.
- Portföy Çeşitlendirmesi Nedir?Çeşitlendirme, tek bir varlığa bağlı kalmamaktır. Neden getiriyi artırmadığını ama kötü senaryoda koruduğunu, korelasyonun ne anlama geldiğini ve aşırı çeşitlendirmenin nasıl işe yaramaz hale geldiğini anlatıyoruz.
- Yatırım Fonu Nedir, Nasıl Alınır?Yatırım fonu, birçok yatırımcının parasının bir havuzda toplanıp profesyonelce yönetilmesidir. Fon türlerini, katılma payının ne anlama geldiğini, fon giderlerinin getiriyi nasıl aşındırdığını ve fon seçerken bakılması gerekenleri anlatıyoruz.