Maaşın enflasyona yenildi mi?
Zam aldın ama alım gücün gerçekten arttı mı? İki maaş tutarını gir, aradaki reel farkı gör.
Varsayılan değer Haziran 2026 TÜFE oranıdır (%32,11). Kaynak: T.C. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. Kendi dönemine göre değiştirebilirsin.
İki maaş tutarını gir, sonuç anında hesaplansın.
Hesaplama reel = ((1 + nominal) / (1 + enflasyon)) − 1 formülünü kullanır. Yüksek enflasyonda "nominal − enflasyon" kestirmesi yanıltıcı olduğu için tam formül tercih edilmiştir. Sonuçlar genel bilgilendirme amaçlıdır.
Nominal artış ile reel artış farkı
Nominal artış, hesabına yatan rakamın büyümesidir. Reel artış ise alım gücündeki gerçek değişimdir — yani aynı parayla eskisi kadar şey alabiliyor musun?
Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde bu iki sayı ciddi biçimde ayrışır. Maaşın rakam olarak artmışken alım gücün azalmış olabilir.
Hesaplama formülü
Hesaplayıcı şu formülü kullanır:
reel = ((1 + nominal) / (1 + enflasyon)) − 1Sık kullanılan nominal − enflasyon kestirmesi düşük enflasyonda yeterince yakın sonuç verir, ancak enflasyon yükseldikçe sapma büyür. Bu yüzden tam formül tercih edilmiştir.
Hangi enflasyon oranını kullanmalıyım?
- Yıllık TÜFE — bir yıl öncesiyle karşılaştırma yapıyorsan bu oranı kullan. Hesaplayıcıda varsayılan olarak gelir.
- Çekirdek enflasyon — gıda ve enerji gibi oynak kalemleri dışarıda bırakır; eğilimi görmek için kullanılır.
- Kendi sepetin — harcamalarının dağılımı ortalamadan çok farklıysa (örneğin gelirinin yarısı kiraysa), hissettiğin enflasyon resmî orandan yüksek olabilir. Oranı elle değiştirebilirsin.
Sonuç negatifse ne yapmalı?
Reel kaybın varsa, bunu bütçe tarafında telafi etmek gerekir. Sıradaki adım genelde en büyük gider kalemine bakmak: bütçe hesaplayıcı ile gerçek oranını çıkar, sonra 50/30/20 kuralının Türkiye koşullarına nasıl uyarlanacağını incele.