ParaNotu Dosyası
Döviz Mevduat Hesabı Nasıl Çalışır?
Döviz hesabında iki ayrı getiri kaynağı vardır: faiz ve kur. İkisinin nasıl birleştiğini, bozdurma anındaki makas maliyetini ve döviz mevduatının neden risksiz sayılamayacağını anlatıyoruz.
Döviz mevduat hesabı, paranı Türk lirası yerine yabancı bir para biriminde tuttuğun hesaptır. Halk arasında "dolar hesabı" veya "döviz tevdiat hesabı" olarak da geçer.
Vadesiz ya da vadeli olabilir. Vadeli olanlarda ilgili para birimi üzerinden faiz işler.
İki ayrı getiri kaynağı#
Burası, TL mevduattan ayrıldığı yerdir. Döviz hesabında getirin iki bileşenden oluşur:
| Kaynak | Nasıl çalışır |
|---|---|
| Döviz faizi | Hesaptaki döviz miktarını artırır |
| Kur hareketi | Aynı dövizin TL karşılığını değiştirir |
Toplam sonuç bu ikisinin birleşimidir — ve ikisi ters yönde çalışabilir.
Örnek mantık: Dolar hesabında faiz aldın, dolar miktarın arttı. Ama bu sürede kur düştüyse, elindeki daha fazla doların TL karşılığı başlangıçtan az olabilir. Faiz kazandın, kurdan kaybettin.
Bu yüzden "döviz hesabı garantili" düşüncesi yanlıştır. Döviz cinsinden anaparan korunur, ama TL cinsinden alım gücün korunmaz. Kur düşerse zarar edersin.
Faiz hesabı TL'dekiyle aynı mantıkta#
Vadeli döviz hesabında faiz, TL mevduattaki formülle aynı şekilde işler:
Brüt faiz = Anapara × Yıllık oran × (Vade günü ÷ 365)
İlan edilen oran yıllıktır; 32 günlük vadede yıllık oranın tamamını değil, yılın 32/365'ine düşen kısmını alırsın. Hesabın adımlarını mevduat faizi nasıl hesaplanır yazısında ayrıntılı gösterdik.
Döviz mevduat faizleri genellikle TL mevduat faizlerinden düşüktür. Sebebi, ilgili para biriminin kendi faiz ortamıdır.
Görünmeyen maliyet: makas#
Döviz hesabının en çok atlanan kalemi budur.
Dövizi alırken bankanın satış kurundan alırsın (yüksek olan). Bozdururken alış kurundan satarsın (düşük olan). Aradaki farka makas denir.
Pratik sonuç: dövizi alıp aynı gün bozdursan, kur hiç değişmemiş olsa bile makas kadar zarardasın.
Kur mekanizmasını ve makasın nasıl oluştuğunu döviz kuru nedir yazısında ele aldık.
Makas, döviz hesabını kısa vadeli al-sat için elverişsiz kılar. Kısa sürede iki kez makas ödersin ve bunu telafi etmek için kurun kayda değer biçimde hareket etmesi gerekir.
Döviz enflasyonu da var#
Sık atlanan bir nokta: dolar veya euro da enflasyona tabidir.
Yani dövizde tuttuğun para, o para biriminin kendi enflasyonu kadar alım gücü kaybeder. Döviz faizinin bu enflasyonun altında kalması, dövizde de reel kayıp anlamına gelir.
Türkiye'deki enflasyonu %32,11[kaynak] olarak izlerken, tuttuğun dövizin kendi ülkesindeki enflasyonu da ayrı bir değişkendir. Enflasyonun alım gücünü nasıl etkilediğini enflasyon nedir yazısında anlattık.
Vergilendirme#
Döviz mevduat getirilerinin vergilendirilmesi mevzuata tabidir ve oranlar güncellenir. Kaynakta kesinti mekanizmasını stopaj nedir yazısında ele aldık; kendi durumun için güncel mevzuata bakmalısın.
Bu yazı döviz mevduat hesabının nasıl çalıştığını anlatır; döviz alım satım veya hesap açma tavsiyesi içermez. Döviz hesabı kur riski taşır ve TL karşılığında değer kaybı mümkündür.
Özet#
- Döviz hesabında getiri iki kaynaktan gelir: faiz ve kur.
- İkisi ters yönde çalışabilir; faiz kazanıp kurdan kaybedebilirsin.
- Döviz cinsinden anapara korunur, TL karşılığı korunmaz.
- Faiz hesabı TL mevduatla aynı formülle işler; oran yıllıktır.
- Makas, alım ve satımda iki kez maliyet oluşturur.
- Dövizin kendi enflasyonu da alım gücünü aşındırır.
Sıkça sorulan sorular
Döviz mevduat hesabı nedir?
Döviz mevduat hesabı, paranın Türk lirası yerine dolar, euro gibi bir yabancı para biriminde tutulduğu hesaptır. Vadesiz veya vadeli olabilir; vadeli olanlarda ilgili para birimi üzerinden faiz işletilir.
Döviz hesabında getiri nereden gelir?
İki kaynaktan gelir: hesaba işleyen döviz faizi ve kurun hareketi. Kur yükselirse Türk lirası karşılığı artar, düşerse azalır. Toplam sonuç bu ikisinin birleşimidir.
Döviz hesabı risksiz midir?
Hayır. Kur düştüğünde Türk lirası karşılığı azalır. Ayrıca döviz cinsinden faiz oranları genellikle düşük olduğundan, döviz enflasyonu karşısında da alım gücü kaybı yaşanabilir.
Döviz alıp bozdururken ne kadar maliyet çıkar?
Alırken bankanın satış kurundan alır, bozdururken alış kurundan satarsın. Aradaki farka makas denir ve her iki işlemde de maliyet oluşturur. Kur hiç değişmese bile bu fark kadar kayıp doğar.
Bunları da okuyabilirsin
- DövizDöviz Kuru Nedir, Nasıl Belirlenir?Döviz kuru iki paranın birbiri cinsinden fiyatıdır. Kurun serbest piyasada nasıl oluştuğunu, alış ile satış arasındaki makası, TCMB kurunun ne işe yaradığını ve kurun fiyatlara hangi yoldan geçtiğini anlatıyoruz.
- Kredi ve BankacılıkMevduat Faizi Nasıl Hesaplanır?Bankanın verdiği brüt oran ile hesabına geçen net tutar neden farklıdır? Vadeli mevduatta faiz hesabının formülünü, gün sayısının etkisini ve stopajın nasıl kesildiğini adım adım gösteriyoruz.
Döviz dosyaları
- Döviz Kuru Nedir, Nasıl Belirlenir?Döviz kuru iki paranın birbiri cinsinden fiyatıdır. Kurun serbest piyasada nasıl oluştuğunu, alış ile satış arasındaki makası, TCMB kurunun ne işe yaradığını ve kurun fiyatlara hangi yoldan geçtiğini anlatıyoruz.
- Dolar Neden Yükselir?Dolar kurunun yükselmesi tek bir sebebe bağlanamaz. Enflasyon farkı, faiz, cari açık, sermaye hareketleri ve beklenti kanallarının nasıl birlikte çalıştığını ve hangisinin ne kadar hızlı etki ettiğini anlatıyoruz.
- Parite Nedir? EUR/USD Nasıl Okunur?Parite, iki yabancı para biriminin birbirine oranıdır. Gösterimi nasıl okuyacağını, paritenin TL cinsinden kurları neden dolaylı olarak etkilediğini ve çapraz kur hesabını anlatıyoruz.
- Dolar Kurunu Etkileyen FaktörlerDolar/TL kurunu hareket ettiren yurt içi ve küresel etkenler: faiz farkı, enflasyon, cari denge, rezervler ve Fed politikası. Kur tahmini yerine mekanizmayı anlatıyoruz.